Veri toplama kontrolör; sensörlerden gelen analog ve dijital sinyalleri koşullandıran, dijitalleştiren, senkronize eden ve kaydeden merkezi birimdir. Bir veri toplama sistemi (DAQ) içinde kontrolör; ölçüm kanallarının zamanlamasını yönetir, verileri belleğe ya da bir üst sisteme aktarır ve ölçüm zincirinin güvenilir çalışmasını sağlar. Gerinim ölçer (strain gauge), yük hücresi, ivmeölçer, sıcaklık ve basınç sensörleri gibi kaynaklardan gelen sinyaller, kontrolör ve ilgili amplifikatör modülleri sayesinde anlamlı ölçüm verisine dönüşür.

Bu alt-kategori; laboratuvar ve saha testlerinde kullanılan kontrolcü modülleri, sinyal amplifikatörleri, taşınabilir veri toplama sistemleri (VTS) ve data logger cihazlarını kapsar. Tipik uygulamalar arasında yapısal test, dayanım ve yorulma testleri, tork ve kuvvet ölçümü, titreşim analizi, mekanik test tezgahları ve uzun süreli izleme (monitoring) yer alır.

Çalışma Prensibi

Veri toplama kontrolörü, ölçüm zincirinin üç temel görevini yürütür. İlk olarak sensör sinyalini koşullandırır; köprü besleme, kazanç ve filtreleme gibi işlemlerle sinyali dijitalleştirmeye hazır hale getirir. İkinci olarak analog sinyali örnekleme frekansına göre dijital veriye çevirir ve kanallar arası zaman senkronizasyonunu sağlar. Üçüncü olarak da veriyi yerel belleğe kaydeder veya ağ/arayüz üzerinden bir bilgisayara ya da üst kontrol sistemine iletir. Modüler kontrolörlerde amplifikatör ve giriş modülleri, uygulamanın kanal sayısı ve sensör tipine göre bir araya getirilir.

Seçim Kriterleri

Doğru kontrolör ve modül seçiminde şu başlıklar belirleyicidir:

Sensör tipi: Gerinim ölçer, yük hücresi, IEPE ivmeölçer, sıcaklık veya gerilim/akım girişi gibi kaynakların uygun modülle eşleşmesi gerekir.
Kanal sayısı ve senkronizasyon: Çok kanallı ölçümlerde kanallar arası zaman uyumu, dinamik testlerin doğruluğu için kritiktir.
Örnekleme hızı: Statik izleme ile yüksek frekanslı titreşim/darbe ölçümü çok farklı örnekleme gereksinimleri doğurur.
Taşınabilirlik: Saha ölçümü mü yoksa laboratuvar/tezgah kurulumu mu olduğuna göre taşınabilir VTS veya modüler kontrolcü tercih edilir.
Kayıt ve otonomi: Uzun süreli, bağımsız kayıt gereken uygulamalarda dahili belleğe kaydeden data logger yaklaşımı öne çıkar.

Marmatek Veri Toplama Kontrolör Çözümleri

Marmatek, farklı ölçüm senaryolarına yönelik kontrolör ve modül seçenekleri sunar:

GSV-6T3 Strain Gage Amplifier — Gerinim ölçer (strain gauge) ve köprü tabanlı sensör sinyallerini koşullandırıp yükselten ölçüm amplifikatörü modülüdür.
[NEX[DAQ] Taşınabilir VTS](/urun/nexdaq-mobil-veri-toplama-cihazi/) — Saha ve mobil ölçümler için tasarlanmış, taşınabilir veri toplama sistemi (VTS) çözümüdür.
Q.station Xx Kontrolcü Modülü — Modüler veri toplama zincirinde kanalları yöneten ve verileri işleyip aktaran merkezi kontrolcü modülüdür.
Q.monixx A117 Data Logger — Ölçüm verilerini bağımsız olarak kaydeden data logger çözümüdür; uzun süreli izleme uygulamalarına uygundur.

Bu çözümler, kapsayıcı üst kategori olan Veri Toplama Sistemleri (DAQ) altındaki diğer sensör ve modüllerle birlikte eksiksiz bir ölçüm zinciri oluşturmak için kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Veri toplama kontrolörü ile amplifikatör arasındaki fark nedir?

Amplifikatör, tek başına sensör sinyalini koşullandırıp yükseltir; örneğin GSV-6T3, gerinim ölçer sinyallerini ölçüme hazır hale getirir. Kontrolör ise kanalları yönetir, verileri dijitalleştirir, senkronize eder ve kaydeder ya da iletir. Çoğu modüler sistemde amplifikatör modülleri, Q.station gibi bir kontrolcü altında bir araya gelir.

Saha ölçümü için hangi çözüm daha uygun?

Sabit bir laboratuvar kurulumu yerine hareketli veya arazi koşullarında ölçüm yapılacaksa, NEX[DAQ] gibi taşınabilir bir veri toplama sistemi (VTS) tercih edilir. Uzun süreli ve operatörsüz kayıt gerekiyorsa Q.monixx A117 gibi bir data logger, veriyi bağımsız olarak toplayarak sonradan analiz imkânı sağlar.

Gerinim ölçer (strain gauge) ölçümü için hangi modül gerekir?

Gerinim ölçer ve köprü tabanlı sensörler özel bir sinyal koşullandırma gerektirir. GSV-6T3 Strain Gage Amplifier bu amaçla kullanılır; köprü besleme ve sinyal yükseltme işlemlerini yaparak sinyali kontrolör tarafından okunabilir hale getirir.

Doğru kontrolör seçimi için hangi bilgileri paylaşmalıyım?

Uygulamanızda kullandığınız sensör tipini, gerekli kanal sayısını, ölçmek istediğiniz büyüklüğün statik mi dinamik mi olduğunu ve örnekleme hızı ihtiyacınızı belirtmeniz doğru modül eşleşmesini kolaylaştırır. Bu bilgilerle Marmatek, uygulamanıza uygun kontrolör ve modül kombinasyonu için teklif hazırlar.