Proses Kontrolcüler

Proses kontrol cihazı (proses denetleyici), bir üretim veya montaj adımı boyunca oluşan fiziksel büyüklükleri gerçek zamanlı ölçüp değerlendirerek parçanın kabul (OK) ya da red (NOK) kararını veren bir denetim cihazıdır. Özellikle pres ile yerleştirme, birleştirme, perçinleme, damgalama ve kalafatlama gibi kuvvete dayalı işlemlerde, sürecin doğru yürüyüp yürümediğini anlık olarak izler. Amaç, hatalı parçayı daha hattın üzerindeyken ayırmak; böylece fire, geri çağırma ve müşteriye ulaşan kusur riskini düşürmektir.

Ölçüm ve kontrol prensibi

Bir proses denetleyicinin temeli, iki büyüklüğü birbirine karşı grafiğe dökmesidir. En yaygın kullanım kuvvet/deplasman eğrisidir: pres ilerlerken uygulanan kuvvet, kat edilen yola karşı çizilir. Vidalama ve sıkma işlemlerinde ise tork/açı eğrisi kullanılır. Cihaz, bu eğriyi önceden tanımlanmış değerlendirme pencereleri ve eşik değerleriyle karşılaştırır. Eğri belirlenen sınırların içinden geçiyorsa parça OK, dışına taşıyorsa NOK olarak işaretlenir ve ilgili çıkış sinyali tetiklenir. Bu sayede yalnızca “kuvvet yeterli mi” değil, sürecin tüm karakteristiği (erken temas, eksik oturma, çatlak, yanlış parça) denetlenmiş olur.

Tipler ve fonksiyonlar

Proses denetleyiciler, ölçtükleri büyüklüğe ve hattaki entegrasyon biçimine göre farklılaşır. Marmatek kapsamında öne çıkan cihaz, burster’ın DIGIFORCE 9311 proses denetleyicisidir. Bu cihazın sunduğu temel fonksiyonlar:

• XY grafiği ile değerlendirme: Kuvvet/deplasman veya tork/açı eğrisi çizilerek süreç görsel ve sayısal olarak izlenir, OK/NOK ayıklaması yapılır.
• Yamuk pencere ve eşik değerlendirmesi: Eğrinin geçmesi gereken bölgeler tanımlanarak karmaşık kabul kriterleri kurulabilir.
• 16 ölçüm programı (reçete): Farklı parça ve işlemler için ayrı reçeteler tanımlanıp hızlıca çağrılabilir.
• TEDS otomatik sensör tanıma: Bağlanan sensörü tanıyarak kurulum ve kalibrasyon süresini kısaltır.
• 6 gerçek zamanlı anahtarlama sinyali ve kullanıcı tarafından yapılandırılabilen I/O’lar ile makineye esnek entegrasyon.
• Fieldbus haberleşme: PROFIBUS, PROFINET veya EtherNet/IP üzerinden PLC ve hat kontrol sistemlerine bağlanır.
• 3.5″ renkli dokunmatik ekran ve USB flash ile hızlı veri kaydı, operatör kullanımını ve izlenebilirliği kolaylaştırır.

Nasıl seçilir?

Doğru proses denetleyiciyi seçerken birkaç kritere bakmak gerekir. Öncelikle ölçmek istediğiniz büyüklüğü belirleyin: montaj/pres işlemleri için kuvvet/deplasman, sıkma işlemleri için tork/açı. Ardından hattınızın haberleşme altyapısını (PROFIBUS, PROFINET, EtherNet/IP) ve gereken dijital giriş/çıkış sayısını dikkate alın. Farklı ürünleri aynı istasyonda üretiyorsanız çok programlı (reçeteli) bir cihaz iş değişimini hızlandırır. Bağlayacağınız sensörlerin cihazla uyumu ve TEDS gibi otomatik tanıma özellikleri, kurulum ile bakım yükünü belirgin biçimde azaltır. Son olarak veri kaydı ve izlenebilirlik ihtiyacınıza göre USB/arayüz seçeneklerini değerlendirin.

Uygulama alanları

Proses denetleyiciler, kalite kritik montaj yapılan hemen her sektörde kullanılır. Başlıca uygulamalar:

• Otomotiv ve yan sanayide bilyalı yatak, conta, klips ve pim yerleştirme
• Beyaz eşya ve elektronik üretiminde konnektör oturtma ve klipsleme
• Perçinleme, damgalama ve kalafatlama operasyonlarının denetimi
• Menteşe ve mekanizmaların kuvvet/deplasman karakteristiğinin doğrulanması
• Vidalama/sıkma işlemlerinde tork-açı denetimi ile bağlantı güvenliği

Marmatek’in çözümleri

Marmatek, proses kontrol denetiminde burster markasının DIGIFORCE 9311 proses denetleyicisini sunar. Cihaz; pres ile yerleştirme, birleştirme, perçinleme, damgalama ve kalafatlama gibi süreçleri kuvvet/deplasman veya tork/açı grafiğiyle kaydederek ürünlerin OK/NOK ayıklamasına yardımcı olur. PROFIBUS, PROFINET ve EtherNet/IP ile esnek Fieldbus entegrasyonu, TEDS otomatik sensör tanıma, 16 ölçüm programı ve 3.5″ renkli dokunmatik ekran gibi özellikleriyle kalite kontrol hatlarına doğrudan entegre edilebilir. Uygulamanıza uygun sensör ve konfigürasyonun belirlenmesi konusunda Marmatek Mühendislik ekibi teknik destek sağlar.

Marmatek’in Proses Denetleyici Çözümleri

Presleme ve montaj süreçlerinin izlenmesi/denetimi için proses denetleyici çözümleri:

• DIGIFORCE® 9311 Proses Denetleyici (Burster): Presleme, birleştirme, perçinleme gibi süreçleri kuvvet/deplasman XY grafiğiyle kaydedip izleyen proses denetleyici.

Sıkça Sorulan Sorular

Proses kontrol cihazı ne işe yarar?

Bir montaj veya pres işlemi sırasında oluşan kuvvet, deplasman, tork ya da açı gibi büyüklükleri gerçek zamanlı ölçer; sürecin doğru yürüyüp yürümediğini değerlendirerek parçayı OK (kabul) veya NOK (red) olarak ayıklar. Böylece hatalı ürün hattın üzerindeyken ayrılır.

DIGIFORCE 9311 hangi büyüklükleri değerlendirir?

DIGIFORCE 9311, kuvvet/deplasman veya tork/açı gibi iki büyüklüğü birbirine karşı XY grafiği olarak çizip pencere ve eşik değerlerine göre değerlendirir. Bu sayede pres ile yerleştirme, perçinleme, damgalama ve kalafatlama gibi süreçler denetlenir.

DIGIFORCE 9311 hangi haberleşme protokollerini destekler?

Cihaz PROFIBUS, PROFINET ve EtherNet/IP üzerinden esnek Fieldbus entegrasyonu sunar; ayrıca kullanıcı tarafından yapılandırılabilen I/O’lar ve 6 gerçek zamanlı anahtarlama sinyaliyle makineye bağlanır.

Farklı parçalar için tek cihaz yeterli mi?

Evet. DIGIFORCE 9311, 16 ayrı ölçüm programı (reçete) tanımlamaya olanak verir. Farklı parça ve işlemler için ayrı reçeteler oluşturup üretim sırasında hızlıca çağırabilirsiniz.

Sensör kurulumu ve kalibrasyonu nasıl kolaylaşır?

TEDS otomatik sensör tanıma özelliği sayesinde cihaz bağlanan sensörü tanır; bu da kurulum ve kalibrasyon süresini kısaltarak hata riskini azaltır. Uygun sensör seçimi için Marmatek teknik destek verir.